Ochrona dróg oddechowych

Sprzęt filtrujący ma jedno podstawowe ograniczenie

Półmaski i maski z filtrami oczyszczają powietrze z otoczenia — nie dostarczają go z zewnątrz. Oznacza to, że nie wolno ich stosować tam, gdzie zawartość tlenu spadła poniżej 17%, gdzie stężenie substancji szkodliwej jest nieznane lub bezpośrednio niebezpieczne dla życia. Studzienki, zbiorniki, silosy, kanały i inne przestrzenie zamknięte wymagają sprzętu izolującego z niezależnym źródłem powietrza, a nie filtrującego.

Druga rzecz, która przesądza o skuteczności, to przyleganie maski do twarzy. Powietrze zawsze wybiera drogę najmniejszego oporu — jeśli maska nie uszczelnia się na skórze, znaczna część wdychanego powietrza omija filtr. Zarost na linii uszczelnienia obniża ochronę niezależnie od klasy sprzętu, dlatego na stanowiskach z obowiązkiem stosowania masek wymaga się gładko ogolonej twarzy albo sprzętu z wymuszonym nawiewem.

Półmaski filtrujące jednorazowe (EN 149)

• FFP1 — pyły nietoksyczne, prace porządkowe, ogólnobudowlane, przesypywanie materiałów sypkich.
• FFP2 — pyły szkodliwe dla zdrowia, szlifowanie, cięcie drewna, prace przy materiałach mineralnych i wełnie izolacyjnej.
• FFP3 — pyły toksyczne i rakotwórcze, aerozole biologiczne, prace przy azbeście i pleśni.

Oznaczenie NR oznacza jednorazowe użycie przez jedną zmianę, R — możliwość wielokrotnego użytku po oczyszczeniu. Zawór wydechowy obniża opór wydychania i ogranicza gromadzenie się wilgoci, ale nie chroni otoczenia przed wydychanym powietrzem.

Sprzęt wielokrotnego użytku z wymiennymi filtrami

Półmaski i maski pełnotwarzowe stosuje się tam, gdzie ekspozycja trwa dłużej albo dotyczy substancji chemicznych. Maska pełnotwarzowa chroni dodatkowo oczy i osiąga wyższy poziom szczelności. Filtry dobiera się do rodzaju zagrożenia:

• A (brązowy) — pary organiczne o temperaturze wrzenia powyżej 65°C: rozpuszczalniki, farby, lakiery.
• B (szary) — gazy nieorganiczne, na przykład chlor i cyjanowodór.
• E (żółty) — gazy kwaśne, w tym dwutlenek siarki.
• K (zielony) — amoniak i jego pochodne organiczne.
• P (biały) — cząstki stałe i ciekłe, w klasach P1, P2 i P3.

Cyfra przy literze określa pojemność filtra: 1 to niska, 2 średnia, 3 wysoka. Filtry łączone, na przykład A2P3, chronią jednocześnie przed oparami i cząstkami — takie zestawienie stosuje się przy malowaniu natryskowym.

Najczęściej zadawane pytania

Jak długo można używać półmaski FFP?

Jednorazowej — przez jedną zmianę roboczą lub krócej, jeśli opór oddychania wyraźnie wzrósł albo maska uległa zawilgoceniu, zabrudzeniu bądź odkształceniu. Zdjętej maski nie zakłada się powtórnie po dłuższej przerwie w pracy w strefie zapylonej.

Kiedy wymienić filtr lub pochłaniacz?

Filtry przeciwpyłowe wymienia się, gdy rośnie opór oddychania. Pochłaniacze gazów — gdy poczujesz zapach lub smak substancji, ponieważ oznacza to wyczerpanie złoża węgla aktywnego. Otwarty pochłaniacz zużywa się także podczas przechowywania, dlatego przechowuje się go w szczelnym opakowaniu.

Czy maska z filtrem chroni przed dymem spawalniczym?

Tak, przy zastosowaniu filtra cząstek stałych klasy P2 lub P3, dobranego do rodzaju spawanego materiału. Przy spawaniu stali nierdzewnej i powłok ocynkowanych wymagany jest wyższy poziom ochrony ze względu na związki chromu i cynku.

Czy sprzęt ochrony dróg oddechowych wymaga szkolenia?

Tak. Pracodawca ma obowiązek przeszkolić z zakładania, sprawdzania szczelności i konserwacji sprzętu. Prawidłowe założenie maski sprawdza się prostym testem szczelności przed każdym wejściem do strefy zagrożenia.

Czy półmaska FFP2 wystarczy przy pracy z azbestem?

Nie. Prace przy materiałach zawierających azbest wymagają ochrony klasy FFP3 lub sprzętu z wymuszonym nawiewem, a także stosowania odzieży jednorazowej i procedur dekontaminacji.