Spodnie robocze antystatyczne

Spodnie zamykają drogę odpływu ładunku

W systemie ochrony antyelektrostatycznej ładunek musi mieć ciągłą drogę od miejsca powstania do uziemienia. Zwykle biegnie ona przez tkaninę ubrania, ciało użytkownika, obuwie antyelektrostatyczne i przewodzącą posadzkę. Spodnie są w tym łańcuchu ogniwem końcowym po stronie odzieży — jeśli mają zwykłą, izolującą tkaninę, ładunek gromadzi się na nogawkach niezależnie od tego, jak dobra jest bluza.

To dlatego w strefach ATEX nie wystarczy kupić antystatycznej góry ubrania. Cały komplet powinien spełniać EN 1149-5, a obuwie mieć oznaczenie A według EN ISO 20345. Przerwanie któregokolwiek ogniwa unieważnia działanie pozostałych.

Jak zbudowana jest tkanina

W strukturę materiału wplata się siatkę włókien węglowych lub stalowych, zwykle w formie pasków rozmieszczonych co kilka milimetrów. Włókna te rozpraszają ładunek po całej powierzchni, zamiast pozwalać mu skumulować się w jednym punkcie. Kluczowe jest to, że przewodzenie wynika z budowy tkaniny, a nie z powierzchniowego środka antystatycznego — dlatego właściwości nie znikają po praniach.

Wymagania konstrukcyjne

• Zakryte elementy metalowe — zamki, napy i nity kryje się plisą, żeby nie tworzyły odsłoniętej ścieżki wyładowania.
• Ciągłość materiału na całej długości nogawki — wstawki ze zwykłej tkaniny, na przykład wzmocnienia z cordury, muszą być dopuszczone przez producenta.
• Odpowiednia długość nogawki — spodnie mają zakrywać cholewkę buta w normalnym ruchu.
• Kieszenie z tkaniny antystatycznej — podszewka z materiału izolującego bywa źródłem ładunku przy sięganiu do kieszeni.

Normy i wersje łączone

• EN 1149-5 — norma zbiorcza dla odzieży antyelektrostatycznej, obejmująca wymagania materiałowe i konstrukcyjne.
• EN 1149-1 i EN 1149-3 — metody badania: rezystywność powierzchniowa oraz szybkość zaniku ładunku.
• EN ISO 11612 — dodatkowa ochrona przed ciepłem i płomieniem, standard w energetyce i petrochemii.
• IEC 61482-2 — ochrona przed skutkami łuku elektrycznego.
• EN 13034 — ograniczona ochrona przed ciekłymi chemikaliami, spotykana w wersjach dla przemysłu chemicznego.

Najczęściej zadawane pytania

Czy spodnie antystatyczne chronią przed porażeniem prądem?

Nie. Rozpraszają ładunki elektrostatyczne o znikomej energii i nie mają nic wspólnego z izolacją przy pracy pod napięciem, do której służy sprzęt dielektryczny.

Czy właściwości antystatyczne znikają po praniu?

Włókno węglowe wplecione w tkaninę zachowuje przewodność przez cały okres użytkowania. Traci ją natomiast materiał z powierzchniowym środkiem antystatycznym. Zmiękczaczy do tkanin nie stosuje się, ponieważ osadzają się na włóknach i pogarszają rozpraszanie ładunku.

Czy spodnie antystatyczne są jednocześnie trudnopalne?

Tylko wtedy, gdy producent deklaruje dodatkowo EN ISO 11612 lub EN ISO 14116. Sama zgodność z EN 1149-5 nie oznacza żadnej ochrony przed płomieniem.

Czy pod spodnie antystatyczne można nosić dowolną bieliznę?

W strefach ATEX warstwy spodnie również nie powinny gromadzić ładunku. Zwykła bielizna z poliestru pod spodniami antystatycznymi obniża skuteczność całego zestawu.

Jak sprawdzić, czy spodnie nadal spełniają wymagania?

Wizualnie — przetarcia i dziury przerywają siatkę włókna przewodzącego. Kontrolnie — pomiarem rezystancji na stanowisku z miernikiem, co w zakładach objętych wymaganiami ATEX bywa elementem okresowej kontroli środków ochrony.