Ochrona oczu i twarzy

Okulary, gogle czy przyłbica

Wybór wynika z kierunku, z którego nadchodzi zagrożenie, oraz z jego rodzaju:

• Okulary ochronne — chronią przed odpryskami nadlatującymi od przodu. Lekkie i wygodne przy pracy całodniowej, ale zostawiają szczeliny od dołu i z boków.
• Gogle — przylegają do twarzy na całym obwodzie, więc zatrzymują drobny pył i ciecz nadlatującą z dowolnego kierunku. Stosuje się je przy szlifowaniu, pracach chemicznych i w zapyleniu.
• Przyłbice — osłaniają całą twarz, ale nie zapewniają szczelności wokół oczu. Przy drobnym pyle i rozpryskach od dołu nosi się je razem z okularami lub goglami.

Zasada praktyczna: im drobniejsze zagrożenie i im więcej kierunków, z których może nadlecieć, tym bardziej przymykająca konstrukcja.

Oznaczenia według EN 166

Symbole umieszczane są zarówno na szybce, jak i na oprawie. Jeśli różnią się klasą, obowiązuje niższa z nich.

• F — uderzenie o niskiej energii, prędkość 45 m/s.
• B — uderzenie o średniej energii, 120 m/s.
• A — uderzenie o wysokiej energii, 190 m/s.
• S — zwiększona wytrzymałość mechaniczna.
• T po literze — odporność na uderzenie w skrajnych temperaturach.
• 3 — krople i rozpryski cieczy, 4 — grube cząstki pyłu, 5 — pył drobny i gazy.
• 8 — łuk elektryczny, 9 — odpryski stopionego metalu.
• K — odporność na zarysowanie, N — odporność na zaparowanie.

Filtry i barwy szybek

• Bezbarwne — uniwersalne, do prac wewnątrz pomieszczeń.
• Przyciemniane — do pracy na słońcu, ograniczają zmęczenie wzroku.
• Żółte — poprawiają kontrast przy słabym oświetleniu i o zmierzchu.
• Filtry spawalnicze — oznaczane numerem stopnia zaciemnienia, dobieranym do metody i natężenia prądu.
• Filtry chroniące przed podczerwienią — do prac przy piecach i gorących wsadach.

Warto pamiętać, że przyciemnione okulary bez odpowiedniego filtra nie chronią przed promieniowaniem — barwa i filtracja to dwie różne właściwości.

Najczęściej zadawane pytania

Co zrobić, gdy okulary ochronne parują?

Wybrać model z powłoką oznaczoną literą N albo gogle z wentylacją pośrednią. Powłokę czyści się wyłącznie wodą z łagodnym detergentem — pocieranie na sucho i alkohol niszczą warstwę antyfog już po kilku użyciach.

Czy okulary ochronne można nosić na okularach korekcyjnych?

Tak, w modelach typu nakładkowego zaprojektowanych do noszenia na oprawkach. Alternatywą są okulary ochronne z wkładką korekcyjną albo gogle o odpowiedniej głębokości.

Kiedy wymienić szybkę lub okulary?

Przy rysach w polu widzenia, zmatowieniu, pęknięciach i po każdym silnym uderzeniu. Porysowany poliwęglan traci znaczną część odporności mechanicznej i rozprasza światło, co samo w sobie zwiększa ryzyko błędu.

Czy okulary przeciwsłoneczne wystarczą do pracy na zewnątrz?

Nie. Zwykłe okulary przeciwsłoneczne nie są środkiem ochrony indywidualnej — nie mają certyfikacji EN 166 ani odporności na uderzenie. Do pracy stosuje się okulary ochronne z przyciemnianą szybką.

Jak przechowywać okulary ochronne?

W etui lub miękkim woreczku, nigdy szybką do dołu na blacie. Większość zarysowań powstaje nie podczas pracy, lecz przy odkładaniu sprzętu.