Przyłbice

Przyłbica czy okulary ochronne

Okulary chronią wyłącznie oczy, przyłbica osłania również czoło, policzki, nos i podbródek. Wybór nie jest kwestią wygody, tylko rodzaju zagrożenia: przy szlifowaniu, cięciu, obsłudze pilarki i pracy z chemikaliami odpryski trafiają w całą twarz, więc same okulary są niewystarczające. Warto pamiętać, że przyłbica nie zawsze zapewnia szczelność wokół oczu — przy pyle drobnym i rozpryskach kierowanych od dołu stosuje się ją razem z okularami lub goglami.

Przyłbice przemysłowe

• Wizjer poliwęglanowy bezbarwny — najbardziej uniwersalny, wysoka odporność na uderzenia, dobra przezroczystość. Do szlifowania, toczenia, obsługi maszyn i prac warsztatowych.
• Wizjer z octanu celulozy — lepsza odporność chemiczna, stosowany przy rozlewaniu cieczy i pracach laboratoryjnych.
• Wizjer siatkowy — metalowa siatka nie paruje i dobrze wentyluje twarz. Do prac leśnych, wycinki i koszenia, gdzie zagrożeniem są większe odpryski, nie pył.
• Wizjer przyciemniany — do prac na słońcu i przy źródłach jasnego światła.

Przyłbice spawalnicze

Filtr samościemniający reaguje na zapłon łuku w ułamku milisekundy, przechodząc ze stanu jasnego w wybrany stopień zaciemnienia. Pozwala to przygotować spoinę bez podnoszenia przyłbicy, co przy wielu krótkich spoinach oszczędza znaczną część czasu pracy i ogranicza ryzyko przypadkowego naświetlenia oczu.

Stopień zaciemnienia dobiera się do metody i natężenia prądu — im wyższy prąd, tym ciemniejszy filtr. Orientacyjnie: przy MMA i MIG/MAG w zakresie średnich prądów stosuje się stopnie od 10 do 12, przy TIG o niskim natężeniu zwykle 9–11, a przy cięciu plazmowym 9–13 zależnie od mocy. Producent podaje zalecany zakres w instrukcji filtra.

Przy zakupie warto sprawdzić: liczbę czujników łuku (cztery zapewniają reakcję także przy spawaniu w pozycji wymuszonej), regulację czasu powrotu do jasności, tryb szlifowania oraz pole widzenia. Filtry oznacza się czterema cyframi opisującymi jakość optyczną, rozproszenie światła, jednorodność i zależność od kąta patrzenia — im bliżej jedynek, tym lepiej.

Oznaczenia według EN 166

• S — zwiększona wytrzymałość mechaniczna.
• F — uderzenie o niskiej energii, prędkość 45 m/s.
• B — uderzenie o średniej energii, 120 m/s. Typowe dla przyłbic przemysłowych.
• A — uderzenie o wysokiej energii, 190 m/s.
• 3 — ochrona przed kroplami i rozpryskami cieczy, 4 — przed grubymi cząstkami pyłu, 8 — przed łukiem elektrycznym, 9 — przed odpryskami stopionego metalu.
• K i N — odporność na zarysowanie i na zaparowanie.

Oznaczenie musi znajdować się zarówno na wizjerze, jak i na obudowie. Jeśli różnią się klasą, obowiązuje niższa z nich.

Najczęściej zadawane pytania

Czy przyłbicę można nosić na okularach korekcyjnych?

Tak, większość modeli ma na tyle głęboką konstrukcję, że mieści oprawki. Przy przyłbicach spawalniczych warto sprawdzić odległość filtra od twarzy, ponieważ w płytkich modelach okulary mogą stykać się z wizjerem.

Jak czyścić wizjer, żeby się nie porysował?

Wodą z łagodnym detergentem i miękką ściereczką, nigdy na sucho — pył zebrany na powierzchni działa jak papier ścierny. Nie stosuje się rozpuszczalników ani alkoholu, bo poliwęglan mętnieje i pęka.

Kiedy wymienić wizjer?

Przy rysach w polu widzenia, pęknięciach, zmatowieniu i po każdym silnym uderzeniu. Uszkodzony poliwęglan traci znaczną część odporności mechanicznej, nawet jeśli pęknięcie wygląda niegroźnie.

Czy przyłbica spawalnicza chroni przed dymem spawalniczym?

Nie. Osłania oczy i twarz przed promieniowaniem oraz odpryskami, ale nie filtruje powietrza. Do ochrony układu oddechowego stosuje się półmaski z odpowiednim filtrem albo przyłbice z wymuszonym nawiewem.

Czy przyłbicę można zamontować na hełmie?

Tak, w modelach z adapterem pasującym do szczelin bocznych hełmu zgodnego z EN 397. Nie każda przyłbica ma taką możliwość — mocowanie jest zwykle dedykowane konkretnej serii hełmów.