Buty robocze

Obuwie bezpieczne, ochronne czy zawodowe

Trzy pojęcia, które w praktyce często mylone są ze sobą, a odpowiadają im trzy różne normy:

• Obuwie bezpieczne (EN ISO 20345) — z podnoskiem wytrzymującym uderzenie o energii 200 dżuli. Oznaczenia zaczynają się od litery S. To zdecydowana większość obuwia roboczego na rynku.
• Obuwie ochronne (EN ISO 20346) — podnosek badany przy energii 100 dżuli, oznaczenia z literą P. Stosowane rzadziej, tam gdzie ryzyko przygniecenia jest mniejsze.
• Obuwie zawodowe (EN ISO 20347) — bez podnoska ochronnego, oznaczenia z literą O. Do gastronomii, obsługi, placówek medycznych i lekkiego magazynu.

Jeśli na stanowisku istnieje ryzyko upuszczenia ciężkiego przedmiotu, wymagane jest obuwie bezpieczne — obuwie zawodowe nie chroni palców niezależnie od jakości wykonania.

Klasy ochrony w obuwiu bezpiecznym

• SB — sam podnosek, bez dodatkowych właściwości.
• S1 — podnosek, zamknięta pięta, antystatyka, amortyzacja pięty, odporność podeszwy na oleje. Do suchych hal i warsztatów.
• S1P — S1 z wkładką antyprzebiciową.
• S2 — S1 z odpornością cholewki na przesiąkanie wody.
• S3 — pełny zestaw: ochrona przed wodą, wkładka antyprzebiciowa i bieżnik. Standard na budowie.
• S6 i S7 — odpowiedniki S2 i S3 w obuwiu wodoodpornym na całej konstrukcji.

Do tego dochodzą symbole uzupełniające: SRC dla właściwości antypoślizgowych, WR dla pełnej wodoodporności, CI i HI dla izolacji od zimna i ciepła, HRO dla kontaktu z gorącym podłożem oraz M dla ochrony śródstopia.

Rodzaje obuwia roboczego

• Półbuty — lekkie i swobodne, do pracy na równym podłożu w halach i magazynach.
• Trzewiki — cholewka za kostkę stabilizuje staw skokowy na nierównym gruncie i chroni przed odpryskami.
• Sandały — perforowana cholewka na upały, najwyżej w klasie S1, wyłącznie do suchych pomieszczeń.
• Obuwie ocieplane — z ocipliną i izolowaną podeszwą, do pracy zimą i w chłodniach.
• Obuwie wysokie i gumowce — do pracy w błocie, wodzie i przy pracach rolniczych.

Podnosek i wkładka antyprzebiciowa

Podnosek stalowy jest najtańszy i najodporniejszy na powtarzalne uderzenia, ale cięższy i przewodzi zimno. Kompozytowy waży wyraźnie mniej, nie przewodzi temperatury ani prądu, choć zajmuje więcej miejsca w czubku. Wkładka antyprzebiciowa metalowa chroni całą powierzchnię podeszwy kosztem sztywności, tekstylna z włókien aramidowych jest elastyczna i lekka — w oznaczeniu pojawia się wtedy symbol P, PL lub PS.

Najczęściej zadawane pytania

Jak dobrać rozmiar butów roboczych?

Najpewniej przez pomiar długości stopy: staje się na kartce, zaznacza pięte i najdłuższy palec, a wynik porównuje z tabelą producenta. Do wyniku dolicza się około centymetra zapasu. Warto mierzyć po południu, gdy stopa jest już lekko obrzęknięta, i zawsze w skarpecie używanej do pracy.

Kto płaci za obuwie robocze?

Obowiązek dostarczenia obuwia spełniającego wymagania oceny ryzyka spoczywa na pracodawcy. Pracownik nie może być dopuszczony do pracy bez wymaganych środków ochrony indywidualnej.

Kiedy wymienić buty robocze?

Przy startym bieżniku, pękającej cholewce, odklejającej się podeszwie i po każdym silnym uderzeniu w podnosek — nawet niewidoczne odkształcenie obniża jego wytrzymałość. Typowa żywotność to od pół roku do dwóch lat.

Czy obuwie antyelektrostatyczne chroni przed porażeniem prądem?

Nie. Odprowadza ładunki elektrostatyczne, ale nie izoluje od napięcia. Do prac elektrycznych przeznaczone jest obuwie dielektryczne z osobną certyfikacją.