Odzież trudnopalna

Jak dobrać odzież trudnopalną do stanowiska

Odzież trudnopalna nie jest jednym produktem, lecz zestawem różnych poziomów ochrony. Punktem wyjścia zawsze jest ocena ryzyka na stanowisku: czy zagrożeniem jest krótkotrwały kontakt z płomieniem, promieniowanie cieplne z pieca, odpryski stopionego metalu przy spawaniu, czy energia łuku elektrycznego przy pracach pod napięciem. Od tego zależy, które normy musi spełniać ubranie i jaka gramatura tkaniny będzie wystarczająca.

Istotna zasada: pod odzież trudnopalną nie zakłada się bielizny z poliestru czy innych włókien topliwych. W kontakcie z wysoką temperaturą topią się i przywierają do skóry, pogłębiając oparzenie, mimo poprawnej warstwy zewnętrznej.

Tkaniny inherentne czy bawełna impregnowana

• Tkaniny inherentne — włókna aramidowe i modakrylowe mają właściwości trudnopalne wynikające z samej budowy chemicznej. Nie tracą ich w praniu przez cały okres użytkowania. Wyższa cena, mniejsza masa, dłuższa żywotność.
• Bawełna z wykończeniem ognioodpornym — ochronę nadaje impregnat naniesiony na tkaninę. Tańsze rozwiązanie, przyjemniejsze w kontakcie ze skórą, ale skuteczność spada wraz z liczbą prań i wymaga przestrzegania instrukcji konserwacji.
• Mieszanki — bawełna z dodatkiem aramidu lub włókna antystatycznego łączą komfort z trwałością ochrony.

Normy w odzieży trudnopalnej

• EN ISO 11612 — podstawowa norma odzieży chroniącej przed ciepłem i płomieniem. Litery od A do F oznaczają rodzaj zagrożenia: ograniczone rozprzestrzenianie płomienia, ciepło konwekcyjne, promieniowanie cieplne oraz odpryski stopionego aluminium i żelaza.
• EN ISO 11611 — odzież dla spawaczy. Klasa 1 do prac o mniejszym rozprysku, klasa 2 do spawania w trudniejszych warunkach i pozycjach wymuszonych.
• EN 1149-5 — właściwości elektrostatyczne. Wymagana w strefach zagrożonych wybuchem, gdzie ładunek mógłby zainicjować zapłon.
• IEC 61482-2 — ochrona przed skutkami łuku elektrycznego, z klasami APC 1 i APC 2 według metody skrzynkowej lub wartością ATPV wyrażoną w kaloriach na centymetr kwadratowy.
• EN ISO 14116 — ograniczone rozprzestrzenianie płomienia, indeksy 1, 2 i 3. Odzież o niższym poziomie ochrony, stosowana jako warstwa uzupełniająca.
• EN 13034 — ochrona przed ciekłymi chemikaliami typu 6, spotykana w wersjach wielonormowych dla petrochemii.

Odzież trudnopalna i antystatyczna w jednym

W energetyce, przy dystrybucji paliw i w zakładach chemicznych najczęściej wymagane są ubrania spełniające jednocześnie EN ISO 11612 i EN 1149-5. Włókno przewodzące wplecione w tkaninę odprowadza ładunek elektrostatyczny, a warstwa trudnopalna chroni przed skutkami ewentualnego zapłonu. Takie ubrania są zwykle uzupełniane obuwiem antyelektrostatycznym, ponieważ ładunek musi mieć drogę do uziemienia.

Najczęściej zadawane pytania

Ile razy można prać odzież trudnopalną?

Tkaniny inherentne zachowują właściwości przez cały okres użytkowania. Bawełna z wykończeniem ognioodpornym ma określoną przez producenta liczbę cykli prania, zwykle podaną na metce razem z dopuszczalną temperaturą.

Czy można używać płynu do płukania i wybielacza?

Nie. Zmiękczacze osadzają się na włóknach i tworzą warstwę palną, a wybielacze chlorowe niszczą impregnat oraz osłabiają strukturę tkaniny. Prać należy środkami bez dodatków, zgodnie z instrukcją producenta.

Czy ubranie trudnopalne jest niepalne?

Nie — trudnopalność oznacza, że materiał nie podtrzymuje płomienia po usunięciu źródła ognia i nie topi się. Daje czas na oddalenie się od zagrożenia i ogranicza rozległość oparzeń, ale nie jest osłoną ognioodporną.

Kiedy odzież trudnopalną trzeba wycofać z użycia?

Po kontakcie z płomieniem lub łukiem, przy przetarciach, dziurach, zniszczonych szwach oraz gdy tkanina zesztywniała lub straciła kolor na dużej powierzchni. Uszkodzone miejsce przestaje spełniać deklarowany poziom ochrony niezależnie od stanu reszty ubrania.